کودک جلوه آغازین تکامل بشری است که بارها و بارها مورد بحث و گفتگوی اندیشمندان و دلواپسان این مهم قرار گرفته است. این بار نیز بحث پیرامون کودک و مسائل مربوط به وی و تلاش در بازشناسی این موجود زیبای الهی است. وقتی از کار کودکان سخن به میان می آوریم، منظور اشتغالاتی است که کودکان به عنوان کارگر بدون مزد و یا کم مزد در آنها به کار گرفته می شوند. اثرات سوء آسیب های اجتماعی این گونه کارها بر کودک در آینده آنان غیر قابل اغماض است.در این مقاله پس از ارایه تعاریف قوانین کار کودکان در ایران و ذکر نمونه های بین المللی از بهره کشی از کودکان، به وضعیت کار کودکان در ایران با توجه به اطلاعات موجود پرداخته خواهد شد. سپس به یکی از کارهایی که در برخی از روستاها توسط کودکان انجام می شود، اشاره می شود و به اثرات زیانبار این گونه کارها - و دیگر مشاغلی که به نوعی بهره کشی محسوب می شود - بر ترک تحصیل و یا میزان سواد، جسم و روان کودکان اشاراتی خواهد شد؛ همچنین سود اقتصادی و درآمدی را که این مشاغل برای اقتصاد خانوار به ارمغان می آورد، بررسی و در خاتمه برای بهبود اشتغال کودکان پیشنهادهایی بیان می کنیم.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

ارمنی باف در فرش شناسی ایران قالی ایرانی است که از زمان سکونت ارمنیان در ایران عهد صفوی به دست ایرانیان ارمنی، در مناطقی از ایران، با حفظ ویژگی های اصیل قالی ایرانی، و متاثر از فرهنگ قالی بافی ارمنستان قدیم، بافته می شد. از مشترکات قالی ایرانی و ارمنی می توان به نقوشی خاص اشاره کرد که گاه، «نگاره های معنادار» یا «نماد» نامیده شده اند. قالی ارمنی باف نمادهایی دارد: از نماد «آب و اژدها» گرفته تا نمادهای «اس شکل»،«چلیپایی»، «عقاب»، و «ماهی». با نظر به کمبود مطالعات انجام شده درباره قالی ارمنی باف، هدف پژوهش حاضر این است که با معرفی و تحلیل نمادهای قالی ارمنی باف، به شناخت مشترکات فرهنگی و هنری دو قوم بزرگ ایرانی و ارمنی در قالی ارمنی باف بپردازد و مساله اثر پذیری قالی ارمنی باف از سنت قالی بافی ایرانی (ایرانی بودن قالی ارمنی باف) را آشکار سازد. روش تحقیق تحلیلی - توصیفی و شیوه جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای و میدانی است. پس از تحلیل نمادها این نتیجه حاصل شد که در این بیان نمادین گاه هدف هنرمند مفهوم اسطوره ای و یا دینی و آیینی بوده و گاه سودمندی و فایده رسانی گیاه یا حیوان مدنظر بوده است؛ همچنین پژوهش نشان داد که قالی ارمنی باف ایران از انواع قالی ایرانی است که از نظر نقشه کاملا تحت تاثیر مضامین سنت قالی بافی ایرانی قرار دارد.

فرش افشارى از نظر طرح و نقش از غنی ترین فرش هاى ایران است. هنر قالی بافی سیرجان که شهرت جهانی دارد این روزها از نبود بافندگان و عدم گرایش دختران جوان به این هنر رنج می برد و شاید خیلی زود جای خود را به فرش های کارخانه ای دهد در این پژوهش که از نظر هدف، بنیادی و ازجهت ماهیت تاریخی و توصیفی است سعى شده است با شناسایى پیشینه تاریخى و فرهنگى این دستبافته، طرح ها و نقوش استفاده شده در قالی افشارباف شناسایی و جهت استفاده تولید کنندگان داخلی و صادر کنندگان معرفی گردد. شناسایی طرح ها و نقوش از طریق مطالعه کتابخانه ای و میدانی (بازدید و مصاحبه با بافندگان و تولید کنندگان) انجام گرفت. از انواع طرح های قالی های ایل افشار سیرجان می توان به سه کله، موسی خانی، ترنج و پنج ترنج، بندی شول، بابا بیگی و حشمت اشاره کرد که هر کدام از این زیر اندازها، با نقوش متعددی بافته می شوند. در گذشته بافت این قالی ها به صورت ذهنی بوده است ولی امروزه طرح و نقش ها را با هدف خاص تجاری در اختیار بافنده قرار می دهند و بیشتر بافندگان طرح هایی را می بافند که با استقبال بیشتری روبرو می شود و در این بین بسیاری از طرح ها به فراموشی سپرده شده است.

هدف تحقیق حاضر بررسی مولفه های موثر بر موفقیت زنان کارآفرین مجتمع های قالی بافی و ابزار تحقیق پرسشنامه بود. جامعه آماری تحقیق شامل دویست نفر از زنان کارآفرین مجتمع های قالی بافی استان مازندران بود که 127 نفر به عنوان نمونه بر اساس جدول کرجسی و مورگان با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. در نهایت، 120 پرسشنامه جمع آوری و تحلیل شد. نتایج توصیفی تحقیق نشان داد که اکثر پاسخ گویان میزان موفقیت زنان کارآفرین مجتمع های قالی بافی را در سطح متوسط ارزیابی کردند. همچنین، نتایج آزمون همبستگی نشان دهنده مثبت و معنی دار بودن رابطه درآمد سالانه، سابقه فعالیت قالی بافی‏، عوامل شخصیتی، مشارکت اجتماعی، عوامل قانون گذاری، منابع اطلاعاتی، مدت زمان آموزش بازاریابی و سن با موفقیت زنان کارآفرین مجتمع های قالی بافی بود؛ همچنین، میزان تاثیر تسهیلات بانکی در کارآفرینی، میزان ساعات دوره آموزشی مدیریت مالی، میزان ساعات دوره آموزشی کسب و کار و میزان ساعات دوره آموزشی مدیریت راهبردی با موفقیت زنان کارآفرین رابطه منفی و معنی دار داشتند. نتایج رگرسیون چندگانه نیز نشان داد که مشارکت اجتماعی، عوامل شخصیتی، درآمد سالانه، عوامل قانون گذاری، منابع اطلاعاتی و ساعات دوره آموزشی کسب وکار 98.90 درصد از تغییرات میزان موفقیت زنان کارآفرین قالی باف را تبیین می کنند.

فرش یکی از اصیل ترین هنرهای سنتی ایران به شمار می رود که مطالعه و بررسی آن نشان می دهد در پس صورت زیبا و چشم نواز آن نظام های قدرت و گاه بی رحمی وجود دارد، که نقش به سزایی در اوج و افول آن دارد. منطقۀ چالش تر از توابع استان چهار محال و بختیاری در جغرافیای فرش ایران، مملؤ از اتفاقات گفتمانی است که تنها در سایۀ توجه به فرامتن، بافت و زمینۀ ایجاد متن قابل بررسی هستند؛ در این خصوص بی بی‎ها گروهی از بانوان تأثیرگذار به عنوان یک میکروفیزیک قدرت در تولیدات قالی های بی بی باف، نقش به سزایی داشتند. میکروفیزیک قدرت، جریان های کوچک و ریزقدرت هایی هستند کـه در سطوح کوچک تر و پنهان جامعه، به شکل های بوروکراتیک، انضباطی و روانی منتشر و بازتولید می شوند. در عصر قاجار میکروفیزیک های قدرت نقش مهمی در تحولات سیاسی و اجتماعی داشتند. قدرت بانوان خوانین بختیاری در چالش تر، در ادامۀ قدرت بانوان دربار، عامل اصلی خلق و تولید ژانر خاصی از قالی در این منطقه شد، که به همین نامِ قالی های بی بی باف، شهرت دارند. مهم ترین ویژگی های قالی هایی که به دستور بی بی ها بافته می شد، این بود که با تحولات فرهنگی و سیاسی همراه و صورت بندی های معرفتی و گفتمانی را در دل خود جای داده است. واکاوی نقش بی بی ها به عنوان یک ساختار میکروفیزیک، در قالی بی بی باف مسئله این پژوهش است، که سعی شد با بررسی عوامل سیاسی جاری در نظام قدرت خوانین بختیاری، علت شکل گرفتن ریزقدرت بی بی، بررسی و سپس نقش سازندۀ بی بی ها به عنوان یک نهاد قدرت در تولید قالی مورد پژوهش، قرار گیرد. لذا سؤال اصلی پژوهش این است که نقش قدرت بی بی ها در تولید قالی های معروف به بی بی باف به چه نحوی بوده است؟ در این جستار با استناد به مبانی نظری مفاهیم قدرت نزد میشل فوکو تحولات قالی بی بی باف، در قالب قدرت- مقاومت، قدرت- دانش و قدرت- رابطه در ذیل گفتمان قدرت فوکو، بررسی و تحلیل شدند. نتیجۀ قابل تأمل این بود که قدرت اقتصادی، سیاسی و مدیریتی بی بی ها یکی از مهم ترین عوامل شکل دهنده این نوع قالی هاست.

شناسایی و طبقه بندی نقش مایه های قالی ایران یکی از مهم ترین شیوه ها برای حفظ، حراست و احیاء آن است. این موضوع به ویژه در خصوص قالی هایی که ذهنی بافت و بدون نقشه هستند از اهمیت بیشتری برخوردار است. یکی از انواع قالی های ذهنی بافت منطقه مرکزی ایران، قالی ذهنی بافت مزلقان است که در این مقاله طرح ها و نقش مایه های یکصد سال اخیر آن شناسایی و طبقه بندی می شود. جهت حصول به این مهم از دو شیوه میدانی و اسنادی بر اساس منابع تاریخی و تصویری موجود در راستای تبیین سیر تغییرات حاصل شده در طرح و نقش قالی ذهنی بافت مزلقان استفاده می شود. استخراج اطلاعات علاوه بر مطالعات اسنادی که با رجوع به منابع مکتوب و غیرمکتوب صورت پذیرفت، با مراجعه به روستای مزلقان و یافتن فرش های قدیمی و تهیه تصویر از آن ها و مصاحبه با بزرگان و صاحبان تجربه در شهرستان های ساوه و بازار تهران صورت پذیرفت و در نهایت با تطبیق دادهها و تصاویر، سیر تغییرات طرح و نقش قالی ذهنی بافت مزلقان معین شد. سپس با توجه به نتایج به دست آمده سعی شد تا طرح ها و نقوش این قالی ذهنی بافت طبقه بندی و دسته بندی شود. بر اساس این تحقیق طرح و نقش قالی مزلقان را که در قالبی مشخص و یکنواخت به صورت طرح لچک ترنج یک چهارم تولید می شود می توان بر مبنای سه دیدگاه تصویر و قالب نقش مایه ها، ماهیت بصری و ظاهری نقش مایه ها و کاربرد نقش مایه ها در متن یا حاشیه در دو گروه نقش مایه های دارای گیاهان و نباتات و فرم ها و قالب ها طبقه بندی کرد که هر کدام به زیرمجموعه های دیگری تقسیم می شوند.حاشیه ها نیز در قالی مزلقان به چهار نوع دوست کامی و هراتی نوع اول تا سوم تقسیم می شوند.

«ازآن خودسازی» رویکردی نو در هنر عصر پسامدرن است که با نگاه به آثار گذشته و استفادۀ آگاهانه از آن­ها به میزان دلخواه و در راستای خلق مفهومی نو و بیان ایده ­ای تازه بدون قصد فریب مخاطب، صورت می­ گیرد. ازآن خودسازی به ­واقع استفاده از آثار دیگران یا دخل و تصرف درآن­ها به­ صورت تغییر، افزودن و یا کاستن از عناصر و ترکیب بندی آن­ها به قصد آفرینش اثری جدید است. این رویکرد در هنرهای بومی نظیر قالی دست­باف به­ صورت محدودتر و متفاوت­ تر و صرفاً در برخی قالی­ های تصویری، اتفاق می ­افتد؛ اگرچه امروزه صرفاً در «تابلوبافی» نمودار است. از این رهگذر، پرسش اصلی این پژوهش این است که رویکرد ازآن خودسازی در قالی­بافی چگونه اتفاق می­ افتد و ویژگی­ های آن کدام است؟ هم­چنین تبیین رویکرد ازآن خودسازی در این هنر بومی و تحلیل و بررسی ابعاد و سازوکارهای موجود درآن، هدف این پژوهش است. خلاصه یافته­ های این پژوهش چنین است: هنرمند، در این هنر بومی، طراح (برای قالی شهری­ باف) و بافنده (برای قالی روستایی و عشایری) نه به قصد خلق مفهومی جدید، بلکه از سر ذوق و صرفاً بازنمایی یا تجلیل از شخصیت مشاهیر، اثری را خلق می­ کند. دراین رویکرد، اقتباس از آثار متنوع (نقاشی، عکاسی، معماری، مجسمه ­سازی، کاشی­ کاری، نقش­ برجسته ­ها، نگارگری، طبیعت و عناصر آن)، رخ می­ نماید. بیش­ترین موضوعات ازآن خودسازی در قالی، درارتباط با چهره­ ها و شمایل­ های شخصیت­ های اسطوره ­ای، سیاسی، دینی، فرهنگی، علمی، طبیعت و عناصر آن بناها و آثار تاریخی است. هم­چنین پدیدۀ امروزی تابلوبافی، نمودی از رویکرد ازآن خودسازی در نظام بافندگی است که به­ صورت تکثیر و کپی دقیق و یکسان با رویکرد ازآن خودسازی در آثار تجسمی به ­ویژه نقاشی می­ باشد. این پژوهش از نوع کیفی و توسع ه­ای و روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی و شیوۀ گردآوری داده­ ها کتابخانه ­ای می ­باشد.

بیان مسئله: نقوش قالی به مانند سایر نقوش سرشار از رمز و راز و پیچیدگی ساختاری و معانی نمادین است. برخی از این نقوش در طول زمان تغییرکرده و برخی از آن ها در بستر اقلیم، فرهنگ یا جوامع با فرهنگ خاص در طول تاریخ دوام آورده و ماندگارشده و هم اکنون هم به خاستگاه خود متصلند با توجه به آنچه گفته شد، علل ماندگاری و استمرار این نقوش در طول دوره های تاریخی در بستر و زمینه ها سوالی است که با مطالعه موردی قالی های عشایری منطقه بهرام گور نیریز و قشقایی استان فارس به آن پاسخ داده می شود. هدف: شناخت دلایل استمرار نقوش قالی های عشایری در دوره های مختلف تاریخی هدف این پژوهش است. روش پژوهش: رویکرد این پژوهش کیفی است که با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و میدانی و همچنین شواهد بصری به شیوه تحلیلی تاریخی، یافته های آن ارائه می شود. یافته­ ها: یکی از عوامل موثر در تغییر و تحولات هنری تغییرات اجتماعی و سبک زندگی است. با وجود مستقل بودن جامعه عشایری از جوامع شهری در طی قرون متمادی، احتیاج جامعه شهری به قالی های عشایری باعث دخل و تصرف گاه به گاه در نقش پردازی برخی از قالی های عشایری در طول تاریخ شده و علت دیگر تغییرات در نقوش تبادلات و ارتباطات یا برخوردهای فرهنگی بوده است. اما ثبات امکانات مادی و عدم تغییر نحوه زندگی جامعه عشایری در طی قرن های متمادی موجب شده تا برخی از نقوش قالی جامعه عشایری در طول دوره های تاریخی، با ثبات متداوم تر باشد.

زمینه: بر اساس برخی شواهد، مرگ و میر ناشی ازبیماری های عروق کرونر می تواند به دلیل کمبود ویتامینD باشد. کمبود این ویتامین بیشتر در زنان روستایی قالی باف سنتی  به دلیل شرایط محیط کار دیده می شود. هدف: مطالعه به منظور تعیین ارتباط سطح ویتامینD سرم با بیماری های عروق کرونر و عوامل خطر آن در زنان قالی باف انجام شد. مواد و روش‎ها: این مطالعه مورد - شاهدی بر روی 460 زن قالی باف و غیر قالی باف یائسه روستاهای اصفهان با شرایط اقتصادی- اجتماعی یکسان انجام شد. ابتدا افراد معاینه شدند و الکتروکاردیوگرافی و در صورت نیاز اکوکاردیوگرافی یا تست ورزش انجام شد. سپس چربی ها، فشار خون و ویتامینD غذایی و سرمی اندازه گیری و پرسش نامه تکمیل شد. وجود بیماری های عروق کرونر با استفاده از پرسش‎نامه  Roseو کدهای مینه سوتا تعیین شد. یافته ها: فراوانی بیماری های عروق کرونر و میانگین سایر عوامل بین زنان قالی باف و غیرقالی باف متفاوت نبود. ویتامینD سرم و عوامل خطر مورد بررسی در زنان قالی باف و غیرقالی باف و همچنین در افراد مبتلا و غیرمبتلا به بیماری های عروق کرونر ارتباط معنی داری نداشت و تنها در کل افراد با چاقی شکمی ارتباط مستقیم داشت(OR=0.069, p=0.03).  نتیجه گیری: با توجه به یافته ها ارتباطی بین وجود بیماری‎های عروق کرونر و ویتامینD سرم مشاهده نشدکه برای اطمینان باید بررسی مشابه با اندازه گیری کلسیم سرمی و غذایی، فسفر و هورمون پاراتیروئید انجام شود. همچنین انجام طرحی در پلی مورفیسم های ژن گیرنده ویتامینD پیشنهاد می شود.